Co roku w Polsce od 400 do 500 tys. os\u00f3b pielgrzymuje pieszo do r\u00f3\u017cnych sanktuari\u00f3w, z czego a\u017c 230-250 tys. na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119. W ca\u0142ym kraju jest ok. 500 sanktuari\u00f3w pielgrzymkowych, coraz ch\u0119tniej Polacy w\u0119druj\u0105 te\u017c do tych zagranicznych \u2013 r\u00f3wnie\u017c pieszo.<\/p>\n
Ale Polacy pielgrzymuj\u0105 nie tylko pieszo. Pielgrzymki autokarowe, rowerowe, konne, na rolkach, z wykorzystaniem samochod\u00f3w osobowych czy nawet samolotem, nikogo ju\u017c nie dziwi\u0105.<\/p>\n
W ten spos\u00f3b rocznie pielgrzymuje do wybranego miejsca kultu 7-8 mln Polak\u00f3w, co stanowi ok. 15 proc. ludno\u015bci naszego kraju. Polscy pielgrzymi stanowi\u0105 od 3-5 proc. wszystkich chrze\u015bcijan pielgrzymuj\u0105cych na \u015bwiecie i 20 proc. pielgrzymuj\u0105cych Europejczyk\u00f3w \u2013 wynika z bada\u0144 prowadzonych przez Zak\u0142ad Geografii Religii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego.<\/p><\/blockquote>\n
Kalwaria Zebrzydowska, \u0141agiewniki, Liche\u0144, G\u00f3ra \u015bw. Anny \u2013 to najbardziej znane pielgrzymom miejsca opr\u00f3cz Jasnej G\u00f3ry. Popularno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych \u2013 jak \u0141agiewnik i Lichenia \u2013 ca\u0142y czas wzrasta. Ostatnio rocznie te dwa sanktuaria odwiedza po 2 mln pielgrzym\u00f3w.
\nNajwi\u0119kszy ruch pielgrzymkowy \u2013 ro\u017cnymi rodzajami \u015brodk\u00f3w transportu – rocznie odnotowuje Jasna G\u00f3ra – a\u017c 4 mln os\u00f3b, w tym ok. 400 tys. obcokrajowc\u00f3w. Dla por\u00f3wnania do Lourdes rocznie pielgrzymuje 6 mln os\u00f3b z ca\u0142ego \u015bwiata, do Fatimy – 5 do 6 mln. Najwi\u0119ksze sanktuarium maryjne na \u015bwiecie znajduje si\u0119 w Guadalupe w Meksyku, gdzie przyje\u017cd\u017ca ponad 12 mln pielgrzym\u00f3w rocznie. Polacy bardzo licznie wyje\u017cd\u017caj\u0105 do Ziemi \u015awi\u0119tej, by odwiedza\u0107 miejsca, gdzie \u017cy\u0142, naucza\u0142 i zosta\u0142 ukrzy\u017cowany Jezus Chrystus. Wg danych Ministerstwa Turystyki Izraela, co roku granic\u0119 z polskim paszportem przekracza 40-60 tys. os\u00f3b. Pielgrzymi, czyli osoby przyje\u017cd\u017caj\u0105ce w celach religijnych, to 75-85 proc. wszystkich wje\u017cd\u017caj\u0105cych.<\/p>\nCzarna Madonna<\/h3>\n
Na uwag\u0119 zas\u0142uguje fakt, \u017ce Jasna G\u00f3ra jest najwi\u0119kszym na \u015bwiecie o\u015brodkiem kultu maryjnego, kt\u00f3ry nie jest zwi\u0105zany z objawieniami Matki Bo\u017cej lecz z kultem \u015bwi\u0119tej ikony. Wszystkie inne wielkie o\u015brodki maryjne zawdzi\u0119cza\u0142y sw\u00f3j rozw\u00f3j objawieniom Maryi.
\nTradycja pieszego w\u0119drowania do Cz\u0119stochowy si\u0119ga XV wieku. \u00d3wcze\u015bni p\u0105tnicy szli z Krakowa. Jednym z najstarszych szlak\u00f3w pielgrzymkowych jest te\u017c ten wiod\u0105cy z Warszawy. Mieszka\u0144cy stolicy przemierzaj\u0105 t\u0119 tras\u0119 od 1711 roku, bez wzgl\u0119du na historyczne wydarzenia i polityczne uwarunkowania – pielgrzymowali nawet podczas Powstania Warszawskiego. Piesze pielgrzymki na Jasna G\u00f3r\u0119 trwaj\u0105 od kilku do 20 dni. Uczestnicy kaszubskiej pielgrzymki z Helu maj\u0105 do pokonania 638 km.<\/p>\nMi\u0142osierdzie Bo\u017ce coraz popularniejsze<\/h3>\n
Zdaniem prof. Antoniego Jackowskiego, kierownika Zak\u0142adu Geografii Religii, coraz wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d p\u0105tnik\u00f3w ciesz\u0105 si\u0119 sanktuaria zwi\u0105zane z Mi\u0142osierdziem Bo\u017cym \u2013 a jest ich w Polsce kilkadziesi\u0105t. Najpopularniejsze z nich to oczywi\u015bcie sanktuarium w \u0141agiewnikach pod Krakowem, kt\u00f3re konsekrowa\u0142 Jan Pawe\u0142 II w 2002 roku. To sanktuarium mo\u017ce si\u0119 poszczyci\u0107 najwi\u0119kszym \u015bwiatowym rozg\u0142osem \u2013 przyje\u017cd\u017caj\u0105 tu pielgrzymi z 89 kraj\u00f3w \u015bwiata.
\nPiesi pielgrzymi obieraj\u0105 za cel swoich w\u0119dr\u00f3wek tak\u017ce sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej. Ojcowie bernardyni, opiekuj\u0105cy si\u0119 nim, nie prowadz\u0105 dok\u0142adnych statystyk pieszych grup. Najwi\u0119cej jest bowiem autokarowych pielgrzymek. Zakonnicy licz\u0105 jednak wszystkich pielgrzym\u00f3w, kt\u00f3rych rocznie przybywa tu 1,5 mln. Wzrost ruchu pielgrzymkowego odnotowali po ostatniej wizycie Jana Paw\u0142a II w 2002 roku, jego \u015bmierci w 2005 r. oraz wizycie Benedykta XVI w maju 2006 r.<\/p>\nPodobnie jak w ca\u0142ym \u015bwiecie katolickim, w Polsce dominuj\u0105 zdecydowania sanktuaria maryjne. Jest ich u nas oko\u0142o 430, ponad 85 proc. wszystkich sanktuari\u00f3w, z tego ponad 200 posiada koronowane wizerunki Matki Bo\u017cej.<\/p><\/blockquote>\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 sanktuari\u00f3w – ok. 300 – to o\u015brodki o charakterze lokalnym. W\u0142a\u015bciwie w ka\u017cdym dekanacie jest sanktuarium, do kt\u00f3rego pielgrzymuj\u0105 wierni przynajmniej raz w roku z okazji \u015bwi\u0119ta patrona. Dla wi\u0119kszo\u015bci sanktuari\u00f3w brakuje danych statystycznych dotycz\u0105cych liczby odwiedzaj\u0105cych je pielgrzym\u00f3w. Najlepiej rozwini\u0119t\u0105 baz\u0119 danych posiada Jasna G\u00f3ra.<\/p>\n
Niejednolita mapa sanktuari\u00f3w<\/h3>\n
Mapa sanktuari\u00f3w w Polsce nie jest jednolita. Jest kilka obszar\u00f3w gdzie wyst\u0119puje wyra\u017ana koncentracja: w Karpatach jest ponad 130 sanktuari\u00f3w i o\u015brodk\u00f3w pielgrzymkowych, a wi\u0119c blisko 15 proc. takich miejscowo\u015bci w Polsce, z kt\u00f3rych ponad 30 posiada koronowane wizerunki Matki Bo\u017cej – ponad 20 proc. tych wizerunk\u00f3w w kraju. G\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105: Kalwaria Zebrzydowska, Kalwaria Pac\u0142awska, Tuch\u00f3w i Lud\u017amierz. Tak znaczne nagromadzenie miejsc kultu religijnego wyr\u00f3\u017cnia Karpaty spo\u015br\u00f3d innych obszar\u00f3w g\u00f3rskich – zar\u00f3wno Polski, jak i \u015bwiata chrze\u015bcija\u0144skiego. Drugim regionem, o do\u015b\u0107 du\u017cym „zag\u0119szczeniu” sanktuari\u00f3w jest Wy\u017cyna Krakowska-Cz\u0119stochowska, gdzie znajduje si\u0119 ponad 40 o\u015brodk\u00f3w pielgrzymkowych, czyli 8 proc. og\u00f3\u0142u w Polsce, z tego blisko 15 z koronowanymi wizerunkami Maryi – 9 proc. og\u00f3\u0142u.<\/p>\n
Za granic\u0119<\/h3>\n
Jak podkre\u015bla prof. Jackowski, szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 statystyk\u0119 zagranicznego pielgrzymowania Polak\u00f3w prowadzi tylko Watykan. Rocznie przyje\u017cd\u017ca tam z Polski 60 do 100 tys. os\u00f3b. Popularne s\u0105 sanktuaria w Lourdes, Fatimie i Medjugorie. Mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce ponad 200 tys. Polak\u00f3w co roku wyje\u017cd\u017ca na zagraniczn\u0105 pielgrzymk\u0119. Najbardziej popularnym \u015brodkiem transportu jest autokar, nie tylko ze wzgl\u0119du na cen\u0119, ale tak\u017ce dlatego, \u017ce po drodze mo\u017cna zwiedzi\u0107 jeszcze wiele innych miejsc. Od kilku lat popularno\u015bci\u0105 zacz\u0119\u0142y si\u0119 cieszy\u0107 r\u00f3wnie\u017c piesze pielgrzymki za granic\u0119. Najd\u0142u\u017csz\u0105 tradycj\u0119 ma piesza pielgrzymka z Suwa\u0142k do Wilna, do Ostrej Bramy, kt\u00f3ra wyrusza w lipcu. A od kilku lat „chodzi” r\u00f3wnie\u017c pielgrzymka z Podhala do Luboczy na S\u0142owacji.<\/p>\n
Z krzy\u017cem do cerkwi<\/h3>\n
Na \u015bwiecie rocznie pielgrzymuje ok. 300 mln os\u00f3b, z czego 50 proc. to chrze\u015bcijanie. I to nie tylko katolicy. W Polsce co roku kilka tysi\u0119cy pieszych pielgrzym\u00f3w zmierza na g\u00f3r\u0119 Grabark\u0119, by 19 sierpnia uczestniczy\u0107 w prawos\u0142awnym \u015bwi\u0119cie Przemienienia Pa\u0144skiego. Ka\u017cdy p\u0105tnik niesie ze sob\u0105 krzy\u017c, kt\u00f3ry potem zostawi w lesie otaczaj\u0105cym cerkiew. W samej uroczysto\u015bci bierze udzia\u0142 kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy wiernych, kt\u00f3rzy doje\u017cd\u017caj\u0105 na g\u00f3r\u0119 Grabark\u0119 autokarami i samochodami. Opr\u00f3cz Polak\u00f3w pielgrzymuj\u0105 tu prawos\u0142awni Bia\u0142orusini, S\u0142owacy i Czesi. W Polsce jest jeszcze jeden prawos\u0142awny o\u015brodek o zasi\u0119gu krajowym – Jab\u0142eczna, dwa o\u015brodki o zasi\u0119gu ponadregionalnym – Supra\u015bl i G\u00f3ra Jawor oraz ponad 10 o zasi\u0119gu regionalnym.<\/p>\n
Pielgrzymki \u017cyd\u00f3w<\/h3>\n
Pielgrzymuj\u0105 tak\u017ce cz\u0142onkowie wsp\u00f3lnot \u017cydowskich – odwiedzaj\u0105 groby os\u00f3b zmar\u0142ych w opinii \u015bwi\u0119to\u015bci. Jednym z g\u0142\u00f3wnych o\u015brodk\u00f3w \u017cycia religijnego \u017byd\u00f3w zawsze by\u0142 i jest nadal Krak\u00f3w. Na cmentarzu Remuh pojawiaj\u0105 si\u0119 pielgrzymi \u017cydowscy ze wszystkich zak\u0105tk\u00f3w \u015bwiata. Wa\u017cnym o\u015brodkiem kultu chasyd\u00f3w jest Le\u017cajsk. Po II wojnie \u015bwiatowej niezwyk\u0142ym miejscem kultu i pami\u0119ci sta\u0142 si\u0119 O\u015bwi\u0119cim.<\/p>\n
Polska Mekka<\/h3>\n
W\u0119druj\u0105 te\u017c polscy wyznawcy islamu – polscy Tatarzy przez lata w\u0119drowali do miejscowo\u015bci \u0141owczyce i Sieniawce w dawnym wojew\u00f3dztwie nowogr\u00f3dzkim, kt\u00f3re aktualnie znajduj\u0105 si\u0119 poza granicami Polski. Te pielgrzymki zast\u0119powa\u0142y im odbywanie pielgrzymki do Mekki. Obecnie \u017cycie religijne wyznawc\u00f3w islamu koncentruje si\u0119 w Bohonikach i Kruszynianach.<\/p>\n