Prognozy na sierpie\u0144 s\u0105 bardzo obiecuj\u0105ce: pogoda ma by\u0107 pi\u0119kna i s\u0142oneczna. Dla wielu ludzi b\u0119dzie to czas szczeg\u00f3lnego w\u0119drowania: z plecakiem na ramieniu, z u\u015bmiechem na twarzy, z r\u00f3\u017ca\u0144cem w r\u0119ku – b\u0119d\u0105 w\u0119drowa\u0107 ku Jasnej G\u00f3rze.<\/p>\n
Pielgrzymowanie na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119 jest bez w\u0105tpienia swoistym fenomenem w skali \u015bwiata. Jasna G\u00f3ra mie\u015bci si\u0119 w pierwszej dziesi\u0105tce o\u015brodk\u00f3w pielgrzymkowych nie tylko chrze\u015bcija\u0144stwa, ale w og\u00f3le wszystkich religii. Jest jedynym chyba w \u015bwiecie sanktuarium, kt\u00f3re ma tak ogromny zasi\u0119g przestrzenny pielgrzymowania. D\u0142ugo\u015b\u0107 niekt\u00f3rych tras si\u0119ga ponad 600 kilometr\u00f3w, a czas pielgrzymowania przekracza 3 tygodnie. Uczestnicy kaszubskiej pielgrzymki z Helu maj\u0105 do pokonania 638 kilometr\u00f3w! I co ciekawe, do tej najd\u0142u\u017cszej pielgrzymki ch\u0119tnie przy\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 ludzie z miejscowo\u015bci mniej oddalonych od duchowej stolicy Polski.<\/p>\n
Przed Uroczysto\u015bciami Matki Bo\u017cej w Alei Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny tworz\u0105 si\u0119 wielokilometrowe kolejki pielgrzym\u00f3w. Niepowtarzalna to atmosfera, gdy utrudzeni pielgrzymi\u00a0 \u015bpiewaj\u0105 i ciesz\u0105 si\u0119, \u017ce osi\u0105gn\u0119li cel pielgrzymowania.<\/p><\/blockquote>\n
Szale\u0144stwo?<\/strong><\/p>\n
Id\u0105 w pielgrzymkach ludzie g\u0142\u0119boko wierz\u0105cy i poszukuj\u0105cy. Id\u0105 z sercem pe\u0142nym wdzi\u0119czno\u015bci, ale tak\u017ce w strapieniu i cierpieniu.\u00a0 Id\u0105 ludzie w r\u00f3\u017cnym wieku, ale w wi\u0119kszo\u015bci m\u0142odzi.\u00a0 Jak to mo\u017cliwe, \u017ce w \u015bwiecie wygodnictwa, szukania przyjemno\u015bci i korzy\u015bci, w\u0142a\u015bnie ci m\u0142odzi, decyduj\u0105 si\u0119 i\u015b\u0107 setki kilometr\u00f3w, kiedy w domu jest nieraz kilka samochod\u00f3w. Czym wyt\u0142umaczy\u0107, \u017ce gdy wszystkim si\u0119 spieszy, oni wyruszaj\u0105 w drog\u0119 na kilka czy kilkana\u015bcie dni? Jak zrozumie\u0107, \u017ce w czasach, gdy ci\u0105gle jeste\u015bmy atakowani wiadomo\u015bciami, i\u017c wiara prze\u017cywa kryzys, ludzie gotowi s\u0105 i\u015b\u0107 na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119? Kto zrozumie m\u0142odych ludzi, bardzo wygodnych, kt\u00f3rzy zostawiaj\u0105 swoje wygodne \u0142\u00f3\u017cko, telewizor i komputer i decyduj\u0105 si\u0119 na spanie w szkole czy w remizie, na pod\u0142odze lub w stodole na sianie? Czym wyt\u0142umaczy\u0107 ludzi ceni\u0105cych sobie wolno\u015b\u0107 i niezale\u017cno\u015b\u0107, dobrowolnie podporz\u0105dkowuj\u0105cych si\u0119 surowemu niejednokrotnie regulaminowi pielgrzymki?<\/p>\n
Czy nie jest to zwyk\u0142ym szale\u0144stwem w rozumieniu \u015bwiata? I na to szale\u0144stwo decyduje si\u0119 ka\u017cdego roku oko\u0142o 200 tysi\u0119cy ludzi, w ogromnej wi\u0119kszo\u015bci w\u0142a\u015bnie m\u0142odych. Nie\u0142atwo to zrozumie\u0107 bez wiary.<\/p>\n
Najwa\u017cniejsze niewidoczne dla oczu<\/strong><\/p>\n
To stwierdzenie jest szczeg\u00f3lnie trafne w odniesieniu do pielgrzymki. Relacje \u015bwieckich medi\u00f3w ukazuj\u0105 pielgrzymk\u0119 jako ob\u00f3z w\u0119drowny: str\u00f3j pielgrzym\u00f3w, u\u017cywany przez nich podczas w\u0119dr\u00f3wki sprz\u0119t turystyczny, spos\u00f3b od\u017cywiania si\u0119 czy wypoczynku. Wiele relacji na tym obrazie si\u0119 zatrzymuje. \u015awiadectwem tego s\u0105 chocia\u017cby informacje w prasie, prezentowane wed\u0142ug ustalonego schematu: wczesne wstawanie, bol\u0105ce\u00a0 nogi, padaj\u0105cy deszcz lub pal\u0105ce s\u0142o\u0144ce… Czasami jest szukanie sensacji – \u017ce na pielgrzymce by\u0142y narkotyki lub tekst o dziewczynie, kt\u00f3ra z pielgrzymki wraca w ci\u0105\u017cy.\u00a0 Panuj\u0105ca w mediach niepisana cenzura, zwana \u201epoprawno\u015bci\u0105 polityczn\u0105\u201d, zabrania pisania o tym, \u017ce ludzie m\u0142odzi si\u0119 modl\u0105, \u017ce korzystaj\u0105 z sakrament\u00f3w, \u017ce szukaj\u0105 \u017ar\u00f3de\u0142 nadziei. \u015awieckie media tworz\u0105 mocno zafa\u0142szowany obraz pielgrzymki i tego, co si\u0119 na niej dzieje.<\/p>\n
Pielgrzymka bowiem to nie tylko to, co wida\u0107 na zdj\u0119ciach i w telewizyjnych migawkach. Pielgrzymka to przede wszystkim modlitwa: codzienne nabo\u017ce\u0144stwo godzinek – od tego zaczyna si\u0119 dzie\u0144, codzienny R\u00f3\u017caniec i Koronka do Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego, konferencje. Pielgrzymka to czas wielu wyrzecze\u0144 i okazywania dobra innym ludziom. Pielgrzymka to r\u00f3wnie\u017c podejmowanie szlachetnych zobowi\u0105za\u0144, jak Krucjata R\u00f3\u017ca\u0144cowa w intencji prze\u015bladowanych chrze\u015bcijan na Bliskim Wschodzie, czy zobowi\u0105zanie do podj\u0119cia dzie\u0142a Duchowej Adopcji Dziecka Pocz\u0119tego.<\/p>\n
Jedynie Panu Bogu znane s\u0105 trudy i wyrzeczenia, najpi\u0119kniejsze prze\u017cycia i postanowienia wyniesione z uczestnictwa w pielgrzymce. Wielu uczestnikom Pielgrzymka pomog\u0142a wyzwoli\u0107 si\u0119 z na\u0142og\u00f3w.<\/p><\/blockquote>\n
Duch i cia\u0142o<\/strong><\/p>\n
Pielgrzymka to ogrom prze\u017cy\u0107 i wzrusze\u0144 ludzi w kolejnych mijanych miejscowo\u015bciach, gdzie na poboczach stoj\u0105 \u017cyczliwi pielgrzymom mieszka\u0144cy nie tylko ze szklankami herbaty i kanapkami, ale te\u017c ze \u0142zami w oczach, prosz\u0105cy niejednokrotnie \u201ePom\u00f3dlcie si\u0119 za nas u Maryi…\u201d Do\u015bwiadczony pielgrzym wie, \u017ce idzie nie tylko dla siebie, ale i dla ludzi, kt\u00f3rych spotka na swojej drodze i rozumie, jak wa\u017cne jest to pos\u0142annictwo.
\nPonadto pielgrzymka to r\u00f3wnie\u017c sta\u0142a obecno\u015b\u0107 kap\u0142an\u00f3w, nios\u0105cych pos\u0142ug\u0119 s\u0142owa i sakramentu.
\nDopiero dostrze\u017cenie wymiaru duchowego pozwala odr\u00f3\u017cni\u0107 pielgrzymk\u0119 od obozu w\u0119drownego. Spojrzenie przez pryzmat wiary daje szans\u0119 zrozumienia wielu niezwyk\u0142ych prze\u017cy\u0107, cudownych przemian i nawr\u00f3ce\u0144. Widzia\u0142em w czasie pielgrzymek wiele: nawr\u00f3conych zatwardzia\u0142ych grzesznik\u00f3w, widzia\u0142em jak dobre s\u0142owo i kubek z wod\u0105 do picia kruszy barier\u0119 samotno\u015bci; widzia\u0142em stopy nadaj\u0105ce si\u0119 do szpitalnego leczenia, kt\u00f3re nios\u0142y dalej. Widzia\u0142em b\u00f3l i zm\u0119czenie, ale r\u00f3wnie\u017c rado\u015b\u0107 i zachwyt. By\u0142em \u015bwiadkiem upadk\u00f3w i nawr\u00f3ce\u0144.
\nBy\u0142oby naiwno\u015bci\u0105 s\u0105dzi\u0107, \u017ce do Cz\u0119stochowy id\u0105 sami anio\u0142owie, a zreszt\u0105 i oni nie byli wolni od pokus i nie wszyscy z nich wychodzili zwyci\u0119sko. W tak wielkich zbiorowo\u015bciach – wszystko ma miejsce – i \u015bwi\u0119to\u015b\u0107, i grzech. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 to jednak ludzie ukierunkowani na poszukiwania duchowe, a przynajmniej pozytywnie nastawieni do trud\u00f3w i wyrzecze\u0144. Ka\u017cdy chyba na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119 wchodzi inny ni\u017c wyrusza z domu.<\/p>\nFenomen pielgrzymowania<\/strong><\/p>\n
Teologowie i socjologowie, patrz\u0105c na ogromne rzesze pielgrzym\u00f3w zd\u0105\u017caj\u0105cych na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119 stawiaj\u0105 sobie pytanie, jak w dobie wygodnictwa wyt\u0142umaczy\u0107 ten fenomen? Trudno odpowiedzie\u0107 jednoznacznie – czy g\u0142\u0119bokie motywy religijne, czy te\u017c ciekawo\u015b\u0107, ch\u0119\u0107 prze\u017cycia pewnej przygody, cele krajoznawcze? Mo\u017ce w niejednym pielgrzymie te motywy si\u0119 przeplataj\u0105, a mo\u017ce z innym motywem wyrusza i z innym wraca. Bywa, \u017ce cz\u0142owiek przychodzi na pielgrzymk\u0119, jak na ciekaw\u0105 przygod\u0119 wakacyjn\u0105, czy jaki\u015b rajd, a w czasie pielgrzymki odkrywa zupe\u0142nie inne warto\u015bci, przede wszystkim Boga. Nie zawsze wszystko powiedz\u0105 ankiety i wywiady. Wydaje si\u0119, \u017ce prawdziwe motywy kryj\u0105 serca.
\nDla owocnego pielgrzymowania potrzeba jasnego okre\u015blenia, co zadecydowa\u0142o o wyruszeniu w drog\u0119. Dlaczego tu si\u0119 znalaz\u0142em?\u00a0 Kto\u015b powiedzia\u0142, \u017ce pierwszy dzie\u0144 decyduje, jakie b\u0119dzie ca\u0142e pielgrzymowanie, zar\u00f3wno w wymiarze osobistym, jaki ca\u0142ej drogi.\u00a0 Te pierwsze kilometry, pierwsze razem sp\u0119dzone godziny marszu i chwile odpoczynku wytwarzaj\u0105 specyficzny styl ka\u017cdej grupy. Wtedy w\u0142a\u015bnie potrzeba jasnego okre\u015blenia, czym jest pielgrzymka, czego pielgrzym ma prawo oczekiwa\u0107 od wsp\u00f3lnoty i czego wsp\u00f3lnota ma prawo oczekiwa\u0107 od ka\u017cdego z uczestnik\u00f3w.
\nAby uczestnik sta\u0142 si\u0119 autentycznym pielgrzymem powinien w pierwszym rz\u0119dzie mie\u0107 religijn\u0105 motywacj\u0119 w\u0119drowania. Musi w pe\u0142ni zaakceptowa\u0107 program religijny realizowany w drodze. Potrzeba, aby wszelkie niedogodno\u015bci i ci\u0119\u017cary drogi, zm\u0119czenie, warunki sanitarne i noclegowe, wy\u017cywienie, przyj\u0105\u0142 w duchu pokuty. Musi zdoby\u0107 si\u0119 na pos\u0142usze\u0144stwo wobec polece\u0144 przewodnik\u00f3w i podj\u0105\u0107 trud wzajemnej s\u0142u\u017cby i wysi\u0142ek budowania wsp\u00f3lnoty.
\nJest to ogromne zadanie tak\u017ce dla kap\u0142an\u00f3w – przewodnik\u00f3w.\u00a0 Kto\u015b por\u00f3wna\u0142 ich rol\u0119 do funkcji kapitana statku, kt\u00f3ry ju\u017c przez sam\u0105 sw\u0105 obecno\u015b\u0107 na pok\u0142adzie mobilizuje i podtrzymuje na duchu ca\u0142\u0105 za\u0142og\u0119, kt\u00f3ry nie obawia si\u0119 stawia\u0107 wymaga\u0144 i trzyma w\u0142a\u015bciwy kurs. Od osobistego przyk\u0142adu ksi\u0119dza, zaanga\u017cowania i pos\u0142ugi s\u0142owa, zale\u017cy bardzo wiele.<\/p>\nStare i nowe<\/strong><\/p>\n
W dawnych czasach mocno akcentowano sens pokutny i przeb\u0142agalny pielgrzymowania. S\u0142owo p\u0105tnik znaczy\u0142o niejako automatycznie pokutowanie za swoje grzechy i za grzechy innych. W czasach nam bli\u017cszych, zw\u0142aszcza w latach osiemdziesi\u0105tych, akcentowano manifestacj\u0119 wiary. By\u0142a w tym przekorno\u015b\u0107 wobec w\u0142adzy walcz\u0105cej z Ko\u015bcio\u0142em; manifestowanie si\u0142y, solidarno\u015bci i niezale\u017cno\u015bci. Takie nastawienie mia\u0142o wielk\u0105 si\u0142\u0119 przyci\u0105gania.\u00a0 Pielgrzymka by\u0142a te\u017c sposobem na w miar\u0119 atrakcyjne sp\u0119dzenie cz\u0119\u015bci wakacji, na prze\u017cycie pewnej przygody we wsp\u00f3lnocie r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w.
\nInna te\u017c by\u0142a religijno\u015b\u0107. Wszyscy mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce pielgrzymka ma charakter religijny. Du\u017co by\u0142o modlitwy – codziennie ca\u0142y r\u00f3\u017caniec, Godzinki, Droga Krzy\u017cowa, konferencje religijne i bardzo du\u017co wsp\u00f3lnego \u015bpiewu. W czasie modlitwy by\u0142o nie do pomy\u015blenia, by kto\u015b zajmowa\u0142 si\u0119 czym\u015b innym. Konferencje by\u0142y s\u0142uchane w skupieniu i milczeniu. Nikt si\u0119 z tego nie wy\u0142amywa\u0142. Nikt si\u0119 nie buntowa\u0142 przeciwko obowi\u0105zkowym d\u0142ugim spodniom i sp\u00f3dnicom.<\/p>\nNa przestrzeni ostatnich lat wiele zmieni\u0142o si\u0119 w \u015bwiecie i mentalno\u015bci ludzi, zw\u0142aszcza m\u0142odych. Zmieniaj\u0105 si\u0119 obyczaje.\u00a0 Zmienia si\u0119 te\u017c spos\u00f3b prze\u017cywania wiary, modlitwy, duchowe potrzeby.\u00a0 Miejsce r\u00f3\u017ca\u0144ca zaj\u0119\u0142a kom\u00f3rka, a pierwszym pytaniem na noclegach jest pytanie o prysznic i dost\u0119p do internetu.
\nI chocia\u017c na pielgrzymce nadal wyst\u0119puj\u0105 wszystkie elementy dawnego pielgrzymowania, to chyba pielgrzymki nie s\u0105 ju\u017c takie same. Dzieje si\u0119 tak g\u0142\u00f3wnie, dlatego, \u017ce inna jest m\u0142odzie\u017c, kt\u00f3ra stanowi zasadniczy trzon pielgrzymki.\u00a0 Wydaje si\u0119, \u017ce dzi\u015b trudniej pielgrzymowa\u0107 ni\u017c chocia\u017cby 20 lat temu. Wp\u0142ywa na to niczym nieskr\u0119powana wolno\u015b\u0107, \u0142atwy dost\u0119p do d\u00f3br materialnych i rozrywki, wygodnictwo. Przewodnicy pielgrzymek m\u00f3wi\u0105 o nastawieniu konsumpcyjnym uczestnik\u00f3w. Brakuje inicjatywy i zaanga\u017cowania. Czasem wydaje si\u0119, \u017ce m\u0142odzi oczekuj\u0105 tylko, by ksi\u0105dz czym\u015b ich zainteresowa\u0142 czy zabawi\u0142. Mimo dobrego nag\u0142o\u015bnienia, miejsce wsp\u00f3lnego \u015bpiewu zaj\u0119\u0142a grupa \u015bpiewacza. We wsp\u00f3ln\u0105 modlitw\u0119 nie wszyscy si\u0119 w\u0142\u0105czaj\u0105. Nierzadko w czasie r\u00f3\u017ca\u0144ca r\u00f3\u017cne grupki rozmawiaj\u0105 ze sob\u0105 i \u017cartuj\u0105. Konferencje, nierzadko bardzo przecie\u017c dobrze przygotowane, nie s\u0105 s\u0142uchane z nale\u017cyt\u0105 uwag\u0105, nie ma dyskusji po ich wyg\u0142oszeniu.<\/p>\nPielgrzymka czy w\u0119drowanie?<\/strong><\/p>\n
Du\u017cym niebezpiecze\u0144stwem jest traktowanie pielgrzymowania jako celu samego\u00a0 w sobie. Wida\u0107 to chocia\u017cby w popularnym zawo\u0142aniu \u201eIdziemy na pielgrzymk\u0119\u201d – zamiast \u201eIdziemy do Matki Bo\u017cej\u201d. Nie jest to tylko s\u0142owne znaczenie. Wprawdzie samo pielgrzymowanie ma wielk\u0105 warto\u015b\u0107, ale nie mo\u017ce by\u0107 jedynym celem, bo traci sw\u00f3j sens. \u015amiem twierdzi\u0107, \u017ce wielu pielgrzym\u00f3w nawet nie wejdzie w progi kaplicy Cudownego Obrazu lub najwy\u017cej przemknie tam po\u015bpiesznie, bo wielo\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w nie pozwala nawet na chwil\u0119 zatrzymania i modlitw\u0119, nie m\u00f3wi\u0105c o pozostaniu na uroczysto\u015bci odpustowe. Chyba niebezpieczny jest zwyczaj, kt\u00f3ry polega na takim traktowaniu pielgrzymki, kt\u00f3rej jedynym celem jest dotarcie na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119. Czy nie tracimy tego, co najwa\u017cniejsze? Czy nie jest to podobne do biegu marato\u0144czyka, kt\u00f3ry w\u0142o\u017cy\u0142 wiele wysi\u0142ku w trening, osi\u0105ga\u0142 dobre wyniki i poprzesta\u0142 na przedbiegach?
\nW tym kontek\u015bcie szczeg\u00f3lnego znaczenia nabieraj\u0105 takie pielgrzymki, jak sieradzka czy kaliska, kt\u00f3re zostaj\u0105 na uroczysto\u015bciach odpustowych i pieszo wracaj\u0105 do parafii. Daje to mo\u017cliwo\u015b\u0107 spokojnej modlitwy w sanktuarium i utrwalenia duchowych warto\u015bci w drodze powrotnej.
\nPo zako\u0144czeniu pielgrzymki zaczyna si\u0119 jeszcze domowy egzamin. Zderzenie nowych prze\u017cy\u0107 ze star\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, z lud\u017ami, kt\u00f3rzy pami\u0119taj\u0105 nas z przed pielgrzymki, ze starymi nawykami.\u00a0 To jest prawdziwe wyzwania i sprawdzian, na ile utrwalili\u015bmy sobie pielgrzymkowe nauki.<\/p>\nZmierzch pielgrzymek?<\/strong><\/p>\n
Czy mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o kryzysie pieszych pielgrzymek?\u00a0 Chyba nie, chocia\u017c wydaje si\u0119, \u017ce apogeum liczebno\u015bci pieszych mamy ju\u017c chyba za sob\u0105. Zmniejsza si\u0119 liczba m\u0142odzie\u017cy. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce ten fenomen trudnego, wielodniowego w\u0119drowania do Matki Bo\u017cej, jest ogromnym wyzwaniem dla duszpasterzy. Nie mo\u017cna zmarnowa\u0107 tej wielkiej duszpasterskiej szansy. Bo pielgrzymka tak\u0105 wielk\u0105 szans\u0105 jest.
\nNa pielgrzymce s\u0105 w ogromnej wi\u0119kszo\u015bci ludzie dobrej woli, otwarci na duszpasterskie oddzia\u0142ywanie. Klimat sprzyja budowaniu wiary. Nawet, je\u017celi w\u015br\u00f3d pielgrzym\u00f3w id\u0105 pobo\u017cni tury\u015bci, kt\u00f3rych bardziej ni\u017c potrzeby religijne poch\u0142aniaj\u0105 motywy krajoznawcze, to przecie\u017c przez kilka dni s\u0105 w klimacie duszpasterskiego oddzia\u0142ywania i jest szansa zmieni\u0107 ich nastawienie.\u00a0 Trzeba dostrzec i zaakceptowa\u0107 wszystkich, bo mo\u017ce jest to jedyna szansa, by do\u015bwiadczyli wsp\u00f3lnoty Ko\u015bcio\u0142a.
\nPotrzeba te\u017c wspierania pielgrzym\u00f3w, aby nie tylko dobrze przebyli drog\u0119 ku Jasnej G\u00f3rze, ale tak\u017ce drog\u0119 w g\u0142\u0105b swojego serca. Aby celem nie sta\u0142o si\u0119 pokonywanie kolejnych kilometr\u00f3w i pokonywanie s\u0142abo\u015bci cia\u0142a, ale umocnienie wiary przez skupienie, modlitw\u0119, rozwa\u017cania, wsp\u00f3lny \u015bpiew, otwarcie na Boga i na bli\u017anich.
\nNajwi\u0119kszym chyba niebezpiecze\u0144stwem jest pokusa, zamieniania pielgrzymki w pobo\u017cny pieszy rajd. Ta pokusa bliska jest pielgrzymom, kt\u00f3rzy chc\u0105, aby by\u0142o mi\u0142o i przyjemnie, bez wi\u0119kszych wymaga\u0144, ale\u00a0 zagra\u017ca r\u00f3wnie\u017c przewodnikom grup. Oczywi\u015bcie, element turystyczno-towarzyski jest w takim w\u0119drowaniu bardzo istotny, ale nie mo\u017ce on sta\u0107 si\u0119 celem w\u0119drowania. Pielgrzymka jest szans\u0105, aby pobo\u017cnych turyst\u00f3w przemieni\u0107 w autentycznych pielgrzym\u00f3w.\u00a0 Aby ten cel osi\u0105gn\u0105\u0107, niezb\u0119dna jest w\u0142a\u015bciwa formacja kap\u0142an\u00f3w i przewodnik\u00f3w pielgrzymek.<\/p>\nPrzewodnik Katolicki\u00a0\u00a0\u00a0<\/b>
\n<\/b>Polak w drodze <\/b>
\n<\/b>autor: ks. Tadeusz Mi\u0142ek <\/b><\/p>\n